Vanuit het beleidskader ‘Erbij horen en meedoen in Emmen!’ hebben we in 2025 ingezet op onderwijs en jeugd. De nadruk lag hierbij op de opgave Ontwikkelen, in samenhang met de opgaven Goedvoelen en Rondkomen. Programma 4 omvat het beleid en de activiteiten van de gemeente op het gebied van onderwijs en jeugd, inclusief de inzet die we plegen op volwasseneneducatie en jongerenparticipatie. De Jeugdwet, inclusief de Hervormingsagenda Jeugd, is hier een uitzondering op en is opgenomen in programma 9.
Vanuit de overtuiging dat onderwijs een belangrijke rol vervult bij de ontplooiing en ontwikkeling van jeugdigen hebben we de verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs in 2025 verder versterkt. Dit doen we samen met onze directe partners. We werken vanuit deze gezamenlijke ambitie aan gelijke kansen voor jeugdigen (-9 maanden tot 27 jaar), zodat ze met perspectief kunnen opgroeien.
Dit heeft zich vooral vertaald in een betere verbinding tussen school en omgeving (gezin, buurt). We blijven ons richten op het ombuigen van individuele jeugdhulp naar een collectief en inclusief aanbod binnen het onderwijs. Deze ambities en doelen hebben we samen met het onderwijs en andere relevante partners gebundeld in de Lokale Educatieve Jeugd Agenda (LEJA).
Jeugdparticipatie
In 2025 hebben we de laatste 6 kinderraden gerealiseerd. Dit betekent dat er naast de kindergemeenteraad nu 20 kinderraden zijn in de wijken en dorpen. De raden hebben mooie resultaten behaald. Het gaat onder andere om een sponsorloop voor Kika in Zwartemeer, een advies voor de verbetering van de bibliotheek in Schoonebeek, het maken van verkeersborden, het leveren van input voor inclusief onderwijs in Klazienaveen en het opzetten van een actie voor het behoud van de kinderboerderij in Erica.
Alle raden hebben adviezen gemaakt voor de omgevingsvisie 2040, zijn naar Herinneringscentrum Kamp Westerbork geweest en waren aanwezig bij de EOP-Waarderingsavond. Veel kinderraden houden zich bezig met zwerfafval(acties), speelvoorzieningen en (verkeers)veiligheid. Daarnaast zien de kinderen, kinderraadbegeleiders, scholen en ouders dat de kinderen een persoonlijke groei doormaken door hun deelname aan een kinderraad. Belangrijke ontwikkelingen die we terugzien zijn vergroting van het zelfvertrouwen, durven spreken, een mening geven en leren over processen en hoe je iets kunt bereiken.
Voor het thema klimaat heeft er een jeugdparticipatietraject (Speaking Minds) op PRO Emmen plaatsgevonden. Twee klassen gingen in negen bijeenkomsten aan de slag met een beleidsvraagstuk vanuit de gemeente. De bijeenkomsten bestonden onder andere uit een veldbezoek, gesprekstafels met professionals, adviezen uitwerken en de adviezen presenteren aan de wethouder. Het was bijzonder om te zien hoe de betrokkenheid van de jongeren bij het onderwerp veranderde van het begin van het proces naar het einde.
Voor de omgevingsvisie is de digitale tool 'Swipocratie' ingezet. Via deze app hebben 600 jongeren input geleverd. In Emmermeer loopt een jeugdparticipatietraject in het kader van Verder Samen en ook in Zwartemeer worden jongeren betrokken bij ontwikkelingen in hun dorp.
Uit een onderzoek onder jongeren kwam naar voren dat een nieuwe jongerenadviesraad niet aansluit bij de leefwereld van jongeren. Het thema (eigen wijk/dorp), laagdrempeligheid (Swipocratie) of deelname tijdens onderwijstijd (Speaking Minds) maakt juist dat jongeren wel gaan participeren.
Angelslo Academy
Angelslo Academy bestaat nu een jaar en heeft zich snel ontwikkeld tot een veelbezochte ontmoetingsplek. Wekelijks komen er 400 tot 600 kinderen en jongeren naar de accommodatie en activiteiten. Hiervan is ruim 60% in de basisschoolleeftijd en ruim 30% in de middelbare schoolleeftijd.
Het aanbod is breed en laagdrempelig, met activiteiten zoals schaken, dansen, meidenavonden en zaalvoetbal. Kinderen en jongeren geven aan dat hun leven echt is veranderd sinds de Angelslo Academy bestaat. Ze noemen bijvoorbeeld dat ze meer buiten zijn en minder in huis bezig zijn met hun telefoon, maar ook dat hun zelfvertrouwen is gegroeid en dat de omgang met andere mensen makkelijker is geworden.
Meerdere jongeren maakten tóch niet de stap naar de criminaliteit, terwijl ze daar al met één been in stonden. Bij Angelslo Academy worden ze gezien en zijn ze van betekenis, waardoor ze op het goede pad blijven. Angelslo Academy heeft een groep enthousiaste jeugdige vrijwilligers, die allen rolmodellen zijn voor de jongere jeugd.
Nationaal programma onderwijs
Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is halverwege 2025 gestopt en de gesubsidieerde interventies zijn afgerond of hebben op een andere wijze een vervolg gekregen. Zo zijn de NPO activiteiten ‘preventieve aanpak schoolverzuim’ en ‘sociaal en mentaal welbevinden’ structureel ingebed bij respectievelijk Menso en Sedna. En de ‘gezonde school aanpak’, die door de GGD wordt uitgevoerd, is meegenomen in de Regio Deal. Alle ontvangen middelen zijn gebruikt voor interventies die kinderen en jongeren helpen in hun sociaal-emotionele en cognitieve ontwikkeling, en om achterstanden door de coronamaatregelen in te halen.
Iedereen naar school of aan het werk
In 2025 is er gewerkt aan de implementatie van de nieuwe wet 'Van school naar duurzaam werk' die per 1 januari 2026 van kracht is geworden. In de kern gaat de wet over een drietal nieuwe wettelijke taken: loopbaanbegeleiding tijdens school, uitbreiding van de doelgroep jongeren van 23 jaar tot 27 jaar en passende en preventieve ondersteuning van jongeren tot 27 jaar. Daarnaast is een belangrijk onderdeel van de nieuwe wet dat alle partijen verplicht samenwerken in een aanvullend programma ten aanzien van de aanpak voortijdig schoolverlaten. Dit programma richt zich op drie inhoudelijke pijlers, te weten: blijf op school, terug naar school en duurzaam aan het werk. Om uitvoering te geven aan de wet hebben in 2025 alle betrokken partijen (gemeenten Emmen, Coevorden en Borger-Odoorn, onderwijsinstellingen, Doorstroompunt en de Arbeidsmarktregio Drenthe) samengewerkt aan het Regionaal programma 2026 – 2029 waarin de drie pijlers zijn uitgewerkt naar een concreet pakket aan afspraken en maatregelen. Voor dit Regionaal programma 2026 – 2029 is op 30 januari 2026 een subsidieaanvraag ingediend bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Deze subsidie is inmiddels toegekend.
Onderwijs aan anderstaligen
In 2025 werd een toename verwacht van anderstaligen die een beroep doen op onderwijs en educatie, onder meer door de instroom en opvang van 50 Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV) binnen de Gezinslocatie van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). In goede afstemming met de coördinator van de Internationale Schakelklas (ISK) in het voortgezet onderwijs is het gelukt om alle 50 AMV-jongeren succesvol te laten doorstromen naar het ISK-onderwijs.
Voor leerplichtige kinderen op de COA gezinslocatie, AMV opvang en kinderen uit de gemeentelijke opvang voor Oekraïners wordt de toeleiding naar het basisonderwijs verzorgd door het Expertisecentrum Anderstaligen (ECA) en naar het voortgezet onderwijs via de Internationale Schakelklassen (ISK).
Volwasseneneducatie
De gemeente Emmen heeft een belangrijke rol in de aanpak basisvaardigheden. In 2025 hebben we met onze samenwerkingspartners een start gemaakt in een toekomstbestendige infrastructuur voor onze inwoners en werkgevers. Met de Publiek Publieke Samenwerking Volwasseneneducatie zijn de ROC's en de gemeenten in de Arbeidsmarktregio Drenthe (AMRD) een langdurige samenwerking aangegaan voor de scholing van inwoners met Nederlands als eerste taal (NT1) en inwoners met Nederlands als tweede taal (NT2). Met deze samenwerking borgen we de kwaliteit van volwasseneneducatie.
Ook is de aanpak basisvaardigheden verder uitbreid en versterkt met aanvullende initiatieven. Bijvoorbeeld het Regio Deal project 'Basisvaardig op de werkvloer', en het Laaggeletterden en Laag-Opgeleiden (LLO) Collectief. Dit draagt bij aan een versnelde en directe aanpak basisvaardigheden en in het bereiken van de doelgroep. In 2025 is een start gemaakt met het nieuwe regioplan Volwasseneneducatie van de Arbeidsmarktregio Drenthe. Dit plan is in februari 2026 opgeleverd. In het plan wordt het belang van de verbinding tussen regionale en lokale taalsamenwerkingen en initiatieven benadrukt in de aanpak basisvaardigheden.
Onderwijshuisvesting
In de wijk de Delftlanden is gestart met de nieuwbouw van kindcentrum Zandzoom (inclusief voorscholen), samen met een nieuwe gymzaal. In kindcentrum Zandzoom zullen zich twee basisscholen vestigen, OBS Delftlanden en CBS Het Talent.
In Klazienaveen zijn de basisscholen RKBS Pastoor Middelkoop en CBS De Kap eind 2025 verhuisd naar de vervangende nieuwbouw van kindcentrum De Horizon verhuisd. Hier is de gezamenlijke voorschool en kinderopvang gerealiseerd.
Eind 2025 is de uitbreiding van de Vrije Basisschool De Stroeten opgeleverd.
De QuickScan conditiemeting schoolgebouwen is uitbesteed.
Het oude schoolgebouw van VSO Thrianta aan de Zuidlaarderbrink in de wijk Bargeres is gesloopt om ruimte te maken voor de vervangende nieuwbouw van SO Thrianta (huidige locatie Balingerbrink in de wijk Bargeres). De sloop is later uitgevoerd in verband met de lopende flora en fauna onderzoeken. In plaats van in januari 2025 is de sloop in december 2025 gerealiseerd, hierdoor houden we in 2025 budget over op dit onderdeel.
Leerlingenvervoer
Het realiseren van opstapplaatsen voor leerlingen is in 2025 verder uitgerold. Een aantal scholen uit het primair onderwijs is enthousiast en de gesprekken hierover lopen nog. De uitbreiding van de opstapplaatsen heeft ertoe geleid dat we kostenefficiënter zijn gaan werken in 2025, waardoor we een deel van het budget hebben overgehouden. Daarnaast hebben we meer aandacht voor de zelfredzaamheid van onze inwoners bij het aanvragen van leerlingenvervoer.
Het project De Reiskoffer, waarbij er onder begeleiding wordt gewerkt aan het zelfstandig reizen met het openbaar vervoer, is een succes. Ook in 2025 zijn er weer een aantal certificaten uitgedeeld en afgesloten. Een toename van het aantal verre ritten is tot dusver uitgebleven.