2.3 Financiële kengetallen
Kengetallen zijn getallen die de verhouding uitdrukken tussen bepaalde onderdelen van de begroting of de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. Voor de beoordeling van de financiële positie is het belangrijk dat zowel naar de balans als naar de exploitatie wordt gekeken. In de kengetallen structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit komt tot uitdrukking of de gemeente over voldoende structurele baten beschikt, en welke mogelijkheid er is om de structurele baten op korte termijn te vergroten. De kengetallen netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio en grondexploitatie hebben betrekking op de balans.
In onderstaande tabel zijn ook de signaleringswaarden van de provincie opgenomen die gebruikt worden om aan te duiden in hoeverre gemeenten risico’s lopen; hierbij is categorie A het minst risicovol en categorie C het meest risicovol.
Daarnaast is het kengetal ‘financiële verplichtingen’ opgenomen. Dit kengetal komt tot stand door het solvabiliteitsratio en het ratio weerstandsvermogen tegen elkaar af te wegen. Omdat het solvabiliteitsratio in de meest risicovolle categorie valt, is een ‘ruim voldoende’ weerstandsvermogen nodig om hier tot een voldoende score te komen, hetgeen momenteel het geval is bij de jaarrekening (het weerstandsvermogen is zelfs uitstekend).
Kengetallen | Signaleringswaarden provincie | Rekening | Begroting | Rekening | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
A | B | C | 2024 | 2025 | 2025 | |
Netto schuldquote | < 90% | 90 - 130% | > 130% | 90,0% | 114,6% | 90,2% |
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | < 90% | 90 - 130% | > 130% | 76,4% | 100,6% | 77,1% |
Solvabiliteitsratio | > 50% | 20 - 50% | < 20% | 21,7% | 18,2% | 21,5% |
Grondexploitatie | < 20% | 20 - 35% | > 35% | 6,5% | 7,7% | 6,2% |
Structurele exploitatieruimte | > 0% | 0% | < 0% | 4,2% | 4,1% | 3,8% |
Belastingcapaciteit | < 95% | 95 - 105% | > 105% | 94,0% | 85,1% | 92,0% |
Financiële verplichtingen | Niet van toepassing | Voldoende | Voldoende | Voldoende | ||
Vanuit de VNG wordt ook de netto investeringsquote gehanteerd. Hiermee wordt beoordeeld of de gemeente voldoende investeert voor het behoud van een aanvaardbaar voorzieningenniveau. De signaalwaarden voor lage investeringen bedragen 1% en 0%. De signaalwaarden voor hoge investeringen bedragen 5% en 7%. De netto investeringsquote bedraagt voor 2025 3,8%. Het gemiddeld investeringsniveau dat nauw samenhangt met een aanvaardbaar voorzieningenniveau is hiermee ten opzichte van 2024 (2,4%) behoorlijk gestegen.
Uit bovenstaand overzicht blijkt in hoeverre de gemeente voldoet aan de signaleringswaarde.
- De netto schuldquote stijgt licht en opzichte van de rekening 2024 wat betekent dat de gemeente iets afhankelijker wordt van externe financiering en de financiële flexibiliteit wat afneemt..
- De solvabiliteitsratio is licht gedaald ten opzichte van de rekening 2024. Deze daling is op zichzelf niet zorgwekkend, maar wel een signaal dat de financiële buffer afneemt.
- De grondexploitatie is licht gedaald. In het algemeen geldt: hoe lager dit percentage hoe beter. Met dit cijfer wordt aangegeven hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten van de gemeente.
- De structurele exploitatieruimte is in 2025 gedaald ten opzichte van 2024. Dit komt enerzijds door een daling van de structurele baten als gevolg van onder meer lagere rijksuitgaven en anderzijds door een toename van de structurele lasten als gevolg van onder meer cao-stijgingen, hogere kosten inkoop, ICT, onderhoud en beheer, stijgende jeugdzorgkosten.
- De belastingcapaciteit is gebaseerd op de kerngegevens gemeentelijke belastingen (Coelo). De daling wordt veroorzaakt doordat de Emmense woonlasten lager zijn dan de gemiddelde landelijke woonlasten.
- Financiële verplichtingen: ondanks een lichte daling van de solvabiliteit kan, mede door een uitstekend weerstandsvermogen, ook 2025 wederom met een voldoende worden afgesloten.
In bijlage D wordt een nadere toelichting en grafische weergave van de kengetallen gegeven.